فرهنگ و رفتار اجتماعی

1396/05/18 تعداد بازدید: 54
print
فرهنگ و رفتار اجتماعی

فرهنگ پذیری فرهنگی شدن در حقیقت هماهنگی وئ انطباق فرد با کلیه شرایط و خصوصیات فرهنگی است.در واقع فرهنگ دربرگیرنده تمام چیزهایی است که ما از مردم دیگر می آموزیم و تقریبا اعمال انسان مستقیم و یا غیرمستقیم از فرهنگ ناشی می شود و تحت نفوذ آن است و دو دسته دارد:

 فرهنگ پذیری یکسویه -- فرهنگ پذیری دوسویه

یکسویه: مربوط به کودکان می شود و به این دلیل است که کودک درمقابل پذیراشدن ارزش های جدید منفعل است یعنی آنکه جریان تاثیر ارزش ها یک طرفه و تنها از جانب جامعه به سوی کودک است و او مقاومتی در برابر ارزش ها از خود بروز نداده و نمی تواند بر جامعه تاثیر متقابل داشته باشد .کودک به تدریج و ابتدا از طریق خانواده به عنوان میانجی با ارزش ها و نهادها و واقعیت های اجتماعی آشنا می گردد.

دوسویه: جریان فرهنگی شدن در بزرگسالان است. بدین معنا که در مورد افرادی مصداق داردکه شخصیت آنان تکوین یافته و دارای فرهنگ پیش بینی باشند در چنین حالتی فرهنگ پذیری تبدیل به جریانی پیچیده می شود و فرهنگ جدید به سهولت فرد را تحت سلطه و تاثیر خود قرار نخواهد داد.

رفتار اجتماعی

انسان در درون اجتماع زندگی می کند ولاجرم رفتارهایی که از او سر می زند ، بخشی از آنها در ارتباط با تعاملات اجتماعی است و یا به نحوی از طرف عوامل اجتماعی تحت تاثیر قرار می گیرد به طوریکه رفتار یک فرد در تنهایی متفاوت از رفتاری خواهد بود که در مجمع از خود نشان می دهدرفتار اجتماعی یعنی هر رفتار فرد متضمن کنش متقابل دو یا چند انسان باشد.نیاز به کسب حمایت و امنیت شاید اولین نشانه نیازمندی فرد به عوامل بیرونی است ،لبخند اجتماعی را که در حدود ماه های اول زندگی در نوزاد دیده می شود کارکرد عمده آن جلب توجه اطرافیان و برقراری یک نوع ارتباط ساده اجتماعی است.نیاز به دوست داشتن نیاز به حمایت و کسب امنیت (نیازهای مازلو) ارضای این نیازها در ارتباط فرد با جامعه میسر خواهد بود.

رفتار اجتماعی در دوران مختلف

ظهور و بروز رفتار اجتماعی از همان ماه های اولیه زندگی آغاز می گردد و نوزاد در ایجاد ارتباط با افراد خانواده و بستگان دیگر گسترده تر عمل می کند .در دوران کودکی در حدود چهار ÷نج سالگی کودک توجه خاصی به همسالان خود پیدا می کند و علاقمند ارتباط بیشتری با آنهاست و دردوران مدرسه با علاقمندی بیشتری به برقراری روابط اجتماعی دارد.رفتارهای اجتماعی در این دوران عمدتا از طریق بازی نمود پیدا می کند. کودک از این طریق رفتارهای جدیدی می آموزد و در موارد زیادی آنها را در رفتارهای اجتماعی خود منعکس می سازد .در دوران نوجوانی گرایش فرد به گروه های اجتماعی بیشتر و بیشتر می شود فرد علاقه شدیدی به برقراری روابط اجتماعی از خود نشان می دهد به عضویت گروه های مختلف درمی آید و در تعامل با این گروه ها رفتار های اجتماعی خود را شکل می دهد. در سنین بعدی رفتارهای اجتماعی پخته تر شده اند.فرد با انتخاب شغل ، ادامه تحصیل و.... رفتارهای گسترده تر اجتماعی پیدا می کند.

اصول رفتار و رفتار اجتماعی

ما در تماس ها وارتباطات اجتماعی که بین ما به وجود می اید با یک رفتار اجتماعی سروکار داریم مثلا شیوه غذا خوردن در جامعه ما در مقایسه با ملت های دیگر متفاوت است این نوع رفتار اولا از قاعده و قانون خاصی تبعیت می کند ثانیا تقریبا در افراد درونی و نهادینه شده است به این جهت رفتار دائمی است مانند شکل غذا خوردن که هم در جمع و هم در خلوت و تنهایی به یک شکل می خوریم. اما زمانی که ما در جماعتی وارد می شویم یا در جمعیتی قرار می گیریم در این موقعیت ما رفتاری شبیه به دیگران داریم که این رفتار الزاما دارای ماهیت یکسانی نیست بلکه موقتا مشابه دیگران است. مانند وقتی که وارد مجلس شادی می شویم طبیعت آن مجلس ایجاب می کند و از ما انتظار دارد که جهره ای غمگین از خود نشان ندهیم بلکه شاد باشیم هرچند ممکن است که ما به دلایلی غمگین باشیم . چنین رفتاری ، رفتار جمعی است بنابراین رفتار جمعی رفتار موقتی است. هر فضای فیزیکی و جغرافیایی دارای هویت فرهنگی است.

اهمیت رفتار اجتماعی

عضویت در گروه های مختلف و ارزش های اجتماعی متفاوت ، به همان میزان در رفتار و کردار این شخص با افراد دیگر تفاوت های چشمگیری به وجود می آورد. البته خط مشی های آموزشی و تربیتی تا حد بسیار تحت تاثیر فرهنگ یک جامعه است بنابراین لازم می شود برای فهم رفتار اجتماعی به زمینه ی فرهنگی و اجتماعی جامعه ای که افراد در ان زندگی می کنند توجه داشته باشیم.

نهاد اجتماعی

نظام سازمان یافته از روابط اجتماعی که مبتنی بر ارزش ها و رویه های عمومی معینی است که نیازهای اساسی خاصی از جامعه را برآورده می سازد. ارزش های عمومی به اعتقادات و هدف های مشترک افراد جامعه اشاره می کند. رویه های عمومی حاکی از شیوه های رفتار اجتماعی پذیرفته شده معینی است که افراد و گروه های جامعه از ان پیروی می کنند.نهاد ها (موقعیت شغلی) اعضای خود را از پایگاه اجتماعی خاصی برخوردار می سازند، به این معنی که مردم جامعه راجع به منزلت اجتماعی افرادی که در نهادها عضویت دارند باور قائل می شوند.

تکنولوژی و رفتار اجتماعی

علم تکنولوژی با همه برکاتی که برای بشر  داشته است پیامد های منفی ناخواسته ای نیز دامنش را آلوده که هرچند بر سرمستان از تکنولوژی رخ ننموده ولی از چشمان تیزبین اندیشمندان نیز از آن پنهان نشده است .                                                                               

آنچه در نظر اول از تکنولوژی برای اغلب انسان ها ترسیم میشود چهره دوستی قابل اعتماد و مفید است .تکنیک وضعیت زندگی را آسان تر تمیز تر و طولانی تر ساخته و نعمت های بی شماری را به ما ارزانی داشته است . رشد غیر قابل کنترل آن زندگی و حیاط انسانی را تهدید می کند مبانی اخلاقی را از فرهنگ زدوده و روابط عاطفی و ارزش های انسانی را سست می نماید . فرهنگ متاثر  از تکنولوژی به ما می فهماند  که تکنولوژی برای ما هم دوست و هم دشمن است .

تاثیر تکنولوژی بر فرهنگ و ارتباط آن با جهان سمبل ها و عادات روحی و روانی یک جامعه غیر متعارف و غریب نیست . مارکس معتقد است که از رهگذر  تاثیرات تکنولوژی فرم ها و روابطی در جامعه پدیدار می گردد که مبانی اندیشه و خلقیات  آن جامعه  را متاثر ساخته و حتی ساختار روانی و اجتماعی موجود را تغییر میدهد . وی در جای دیگر مینویسد :(( تکنولوژی نوع رفتار و ارتباط انسان را با طبیعت تعیین می کند و نیز تعیین کننده ی کیفیت رابطه ی انسان ها با یکدیگر است)) . این تاثیر تکنیک را حتی می توان به ساده ترین و ابتدایی ترین و طبیعی ترین ابزارمورد استفا ده ی بشر یعنی زبان نیز تعمیم داد . نکته ی قابل توجه این است که تاثیر علم و تکنولوژی را از قبل نمی توان فهمید و کنترل کرد . حتی صاحبان یک تکنیک و مخترعین یک صنعت به میزان بسیار ناچیزی قدرت هدایت و کنترل تاثیرات اجتماعی روانی و حتی عقیدتی تکنیک اختراعی خود را دارا هستند .

هیچ جامعه و اجتماعی امروزه  نمی تواند خود را از در گیری و تکنیک دور نگاه دارد و از آزار مثبت آن محروم سازد . مسئله این است که در برخورد با تکنیک باید خردمندانه و هوشیارانه عمل کرد نه بی توجه و غافل .

این انسان است که باید بر ماشین حکومت کند و نه بر عکس . برای شناخت بهتر عواقب تکنولوژی توجه به این نکته اساسی ضروری است که معمولا فن و تکنیک یک وسیله خنثی و بی طرف نیست که فواید و مظرات آن بستگی به نحوه ی کاربرد آن داشته باشد . نوع وروشی که در کاربرد یک تکنیک موجود است عمدتا بستگی به ساختمان و ذات همان فن و تکنیک دارد به عبارت دیگر نقش و کاربرد هر تکنیک از فرم آن نشات می گیرد و با هر وسیله ای به هر هدفی نمیتوان رسید . تکنولوژی  جهت دار است در هر وسیله و ابزاری یک تمایل  درونی و گرایش عقیدتی وجود دارد  که جهان را آن طور که این وسیله و تکنیک ایجاب می کند بسازیم و بشناسیم و نه جور دیگری .

تکنولوژی ها در واقع امر معانی و تعاریف متداول و قدیمی را  چندان دستخوش دگرگونی می سازد که حتی به حوزه خودآگاهی ما نیز خطور نمی کند و در دراز مدت به مذهب هنر خانواده سیاست تاریخ حقیقت حوضه ی شخصی افراد  هوشیاری و روشنفکری اطلاعات  دانسته ها افکار عمومی و . . . . مفاهیمی دیگر می دهند . جامعه و اجتماع معانی دیگر پیدا می کند . با این وصف انسان ها در جهان مدرن چنان مجذوب اعجاب آفرینی ها و شگفتی های ماشین می شوند که انگیزه ها و ایده های نهفته و ذاتی آن ها را اصلا  مورد توجه قرار نمی دهند .

تکنولوژی های مهم همواره دانشی انحصاری را برای بهره مندان از خود پدید می آورند و بدین ترتیب این کسان خواسته یا ناخواسته  و به تدریج صاحب اقتداری ویژه و تسلطی انکار ناپذیر خواهند شد عمدتا به این دلیل که دیگران برای دارندگان قدرت و اطلاعات انحصاری این تکنولوژی ها نوعی خردمندی و شعور برتر قائل هستند .

در یک جامعه ی فن سالارانه ابزار و آلات نقش کلیدی را در جهان اندیشه های فرهنگی آن جامعه بر عهده دارند . همه ی شرایط تحولات خواسته ها و همه ی ویژگی های اجتماعی باید تا حدود زیادی تابع خواسته ها و ضوابطی باشد که رشد این ابزارآلات وسیر تحولی و تکاملی آن ایجاب می کند در این جامعه ابزار و تکنیک در اجتماع و فرهنگ هضم نمی شود بلکه به ان هجوم می برد و خود بر آن است که به فرهنگ تبدیل گردد .در اینجاست که باید سنن آداب عقاید سیاست مقررات و حتی مذهب برای بقای خود وارد نزاع شود . از زندگی جمعی و شرایط اجتماعی آن گرفته تا دنیای مفاهیم و سمبل ها همه تابع متغیر خواسته های جبری و توقعات ناشی از سیر تکاملی تکنیک ها می باشد .

© کلیه حقوق و محتوای این سایت متعلق به تبیان اداره کل تبلیغات استان فارس می باشد .استفاده از مطالب با ذکر منبع و لینک به سایت بلامانع است.
طراحی، پیاده سازی و پشتیبانی توسط اینتک